Λεπρένς Ντε Μπωμόν, Ζαν-Μαρί (1711-1780)

Το 19ο αιώνα εμφανίζεται ένα νέο λογοτεχνικό είδος, που ονομάζεται Παιδική και Εφηβική Λογοτεχνία και αποτελείται από βιβλία απευθυνόμενα αποκλειστικά σε αναγνώστες της παιδικής και εφηβικής ηλικίας. Αυτό το λογοτεχνικό είδος έγινε ευρέως γνωστό στη Γαλλία τον 20ο αιώνα, όταν το 1949 θεσπίστηκε συγκεκριμένος νόμος .

Επίσημη εκπρόσωπος της Παιδικής και Εφηβικής Λογοτεχνίας θεωρείται η Γαλλίδα συγγραφέας Ζαν – Μαρί Λε Πρενς Ντε Μπωμόν, η οποία κατά τη διάρκεια της ζωής της κατάφερε να γράψει περίπου εβδομήντα βιβλία. Πρόκειται για προσωπικό επίτευγμα που εντυπωσιάζει τους σύγχρονους ανθρώπους, ιδίως αν μελετήσουν προσεκτικά τη ζωή της και γίνουν γνώστες των δυσκολιών, που αντιμετώπισε η ίδια.

Η Ζαν-Μαρί Λεπρένς Ντε Μπωμόν γεννιέται στις 27 Απριλίου 1711 στη Ρουέν και το πραγματικό της επίθετο είναι Βαιμπούλ ενώ η ονομασία Λε Πρενς προέρχεται από τον αδερφό της, το ζωγράφο Λε Πρένς. Η Ζαν-Μαρί περνάει δύσκολα παιδικά χρόνια, αφού σε πολύ μικρή ηλικία χάνει τη μητέρα της από αιμορραγία, που προκλήθηκε από το σπάσιμο μιας φλέβας κατά τη διάρκεια παιχνιδιού. Ο πατέρας της συνέχισε τη ζωή του και πραγματοποίησε δεύτερο γάμο, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα την απομάκρυνση της Ζαν-Μαρί από το οικογενειακό περιβάλλον, αφού την στέλνουν σε μοναστήρι στην περιοχή Ερνεμόν-Μπουταβέν για τη χρονική περίοδο 1725-1735 και εκεί γίνεται παιδαγωγός. Η συγκεκριμένη ειδίκευση θα της είναι ωφέλιμη στο μέλλον και μετά τη παραμονή της στο μοναστήρι θα την οδηγήσει στο Δουκάτο της Λωρραίνης στο Λούνεβιλ, όπου εκεί θα διδάσκει μουσική και θα κάνει μάθημα στα μικρά παιδιά.

Η ζωή της κυλά ήρεμα μέχρι την στιγμή που παντρεύεται τον Δούκα Γκριμάρ ντε Μπωμόν αν και είναι νεότερός της. Μαζί του θα αποκτήσει μια κόρη, την Ελίζαμπεθ, αλλά η συζυγική  ζωή δε θα είναι καθόλου καλή. Ο σύζυγός της έχοντας πολλά χρέη σπαταλάει την προίκα της Ζαν-Μαρί, που της είχε δώσει η Πριγκήπισσα του Κομμερσύ και προκαλεί τις υποψίες ανθρώπων, όπως του ιερέα του Στανισλάβ Ά, που ήταν Βασιλιάς της Πολωνίας και Δούκας της Λωρραίνης. Έπειτα εγκαταλείπει τη σύζυγό του και τη κόρη του, μετακομίζοντας σ’ένα ξενοδοχείο στην πόλη του οποίου έγινε κάτοχος. Πραγματοποιεί μία ζωή χωρίς ηθικούς φραγμούς και λόγω τυχερών παιχνιδιών καταφεύγει σε πιστωτές. Τελικά, χάνει τη ζωή του σε μονομαχία.

Η Ζαν-Μαρί κρατάει το επίθετο Ντε Μπωμόν, παρ’όλο που πετυχαίνει την ακύρωση του γάμου της, λόγω κάποιας μεταδιδόμενης ασθένειας του συζύγου της. Η ίδια δηλώνει μετά το θάνατό του ότι θα προσπαθήσει να εξασφαλίσει ένα καλό μέλλον για την κόρη της. Εξαιτίας της προβολής της άστατης ζωής του συζύγου της, δε μπορεί να εργαστεί ως παιδαγωγός στη βασιλική αυλή και ξεκινάει το συγγραφικό της έργο. Το 1748 δημοσιεύει το πρώτο της έργο «Ο θρίαμβος της αλήθειας» και παρουσιάζει τη δικαιοσύνη του Χριστιανισμού, αλλά δεν ανταμείβεται από το Βασιλιά. Επομένως, παίρνει την απόφαση να εγκαταλείψει την Γαλλία και εμπιστεύεται την κόρη της σ’ένα οικοτροφείο. Εκείνη πηγαίνει στην Αγγλία και συγκεκριμένα στο Λονδίνο για να εργαστεί ως παιδαγωγός (γκουβερνάντα). Η εκπαίδευση της, η προϋπηρεσία της και οι γνώσεις της για τη Γαλλική Γλώσσα σε μια πόλη όπου οι οικογένειες της Αριστοκρατίας μαθαίνουν Γαλλικά, την ωφελούν. Κάποια στιγμή αναλαμβάνει να φέρει εις πέρας ένα δύσκολο έργο, αφού δέχεται να γίνει η γκουβερνάντα ενός κοριτσιού τεσσάρων ετών, που είχαν εγκαταλείψει προηγούμενες γκουβερνάντες. Το κορίτσι ονομάζεται Σοφί και είναι η κόρη του Λόρδου Γραντβίλ, Τζον Καρτερέτ. Το 1743 είχε χάσει τη μαμά της και από τότε είχε μείνει με τις οκτώ αδερφές της, δείχνοντας έντονα την έλλειψη που ένιωθε. Η Ζαν-Μαρί είναι αυστηρή μαζί της όταν η μικρή γίνεται ιδιότροπη και έπειτα την συγχωρεί λέγοντάς της ένα παραμύθι.

Η Ζαν-Μαρί Λεπρένς Ντε Μπωμόν εκτός από γκουβερνάντα συνεχίζει τη συγγραφική της δραστηριότητα στο Λονδίνο. Εξάλλου, εκείνη την εποχή η κοινωνία χρειάζεται έναν συγγραφέα που απευθύνεται σε μικρούς αναγνώστες ακολουθώντας τους κανόνες της ηθικής. Η μόρφωσή της, η πείρα της, η αγάπη της για τα παιδιά την ωθούν να γράφει με απλό και κατανοητό τρόπο βασιζόμενη στη ρήση «Να είστε αρεστοί στους νέους μέσω της διδασκαλίας». Γράφει μια πραγματεία με τη μορφή διαλόγου σχετικά με τη διαπαιδαγώγηση των κοριτσιών και το δημοσιεύει με τον τίτλο «Αποθήκες», ενώ αργότερα το 1757 δημοσιεύει το έργο «Η Αποθήκη των Παίδων» αποτελούμενο από παραμύθια με νεράιδες, παρά την άποψη της ότι τα παραμύθια είναι τραυματικά για τα παιδιά, από πληροφορίες για το κόσμο, τη γεωγραφία και τις φυσικές επιστήμες.

Την ίδια χρονιά η Ζαν-Μαρί θα γίνει γνωστή χάρη στην έκδοση ενός παραμυθιού με τον τίτλο «Η Πεντάμορφη και το Τέρας» που εμπεριέχεται στην «Αποθήκη των Παίδων», παρά το γεγονός ότι δεν αποτελεί δημιούργημα της δικής της φαντασίας. Συγκεκριμένα, το παραμύθι γράφτηκε από τη Γαλλίδα μυθιστοριογράφο Γκαμπριέλ-Σουζάν Ντε Βιλλενέβ και εκδόθηκε το 1740 στην ανθολογία με τον τίτλο «Η νεαρή Αμερικανίδα και τα θαλασσινά παραμύθια». Η Γκαμπριέλ-Σουζάν είχε ακούσει το παραμύθι από μία γυναίκα της αυλής, όταν ταξίδευε προς την Αμερική και το έγραψε με το δικό της τρόπο. Το συγκεκριμένο παραμύθι, όμως, έγινε γνωστό τη χρονική περίοδο 1757 – 1758 καθώς δημοσιεύεται από τη Ζαν Μαρί αλλά ως περίληψη του ήδη υπάρχοντος.

«Η Πεντάμορφη και το Τέρας» απευθύνεται στις νέες κοπέλες της εποχής, που συχνά παντρεύονται άντρες μεγαλύτερης ηλικίας ακολουθώντας την υπάρχουσα  νοοτροπία. Πρόκειται για ένα παραμύθι, που μιλάει για την εσωτερική ομορφιά του ανθρώπου, την αγαθοσύνη, την αγάπη, τη φιλία, το σεβασμό. Μαθαίνει στα παιδιά να διακρίνουν τις δύο μορφές ασχήμιας, δηλαδή την ηθική και την εξωτερική. Επομένως, μια φορά και έναν καιρό υπήρξαν τρεις αδερφές, εκ των οποίων η μια ήταν η Πεντάμορφη. Οι άλλες δύο αδερφές παντρεύτηκαν δύο ευγενείς, που ο ένας συμβόλιζε την ομορφιά και ο άλλος την εξυπνάδα. Η Πεντάμορφη, όμως, ήταν ερωτευμένη με έναν άντρα τόσο άσχημο, που τον αποκαλούσαν το Τέρας. Εκείνη αγνόησε την εξωτερική ασχήμια και ανακάλυψε την εσωτερική ομορφιά, τα προτερήματα του Τέρατος όπως τη συμπόνοια, τη καλοσύνη, την ευγένεια της ψυχής.

Το 1760 δημοσιεύει το έργο «Η Αποθήκη των Εφήβων (κοριτσιών)», που περιλαμβάνει παραμύθια, αποσπάσματα από τη Βίβλο ή τη Ρωμαϊκή Ιστορία. Απευθύνεται στις μητέρες και στις παιδαγωγούς τονίζοντας το γεγονός ότι η ηλικία των 14 και 15 ετών είναι η πιο επικίνδυνη για τις κοπέλες και δίνει συμβουλές για την είσοδό τους στον κόσμο, για τους επικείμενους γάμους τους αναφέροντας : «Δεν αρκεί, αγαπητή μου, μια γυναίκα να είναι σοφή, πρέπει να φαίνεται κιόλας».

Η Ζαν-Μαρί συνεχίζει το συγγραφικό της έργο κατά τη διάρκεια της παραμονής της στο Λονδίνο και παράλληλα είναι η παιδαγωγός των κοριτσιών της υψηλής κοινωνίας. Πραγματοποιεί δεύτερο γάμο με ένα Γάλλο, τον Πισόν που γίνεται Άγγλος και αλλάζει το όνομά του σε Τάϊρελ.

Κάποια στιγμή επιστρέφει στη Γαλλία, μόνη και μένει στη περιοχή Αννεσύ για τη χρονική περίοδο 1763-1769, όπου γράφει συνεχώς έργα θρησκευτικού και ηθικού περιεχομένου. Το 1766 δημοσιεύει το έργο «Οι Αναμνήσεις της Βαρώνης του Μπαντβίλ» ή η «Τέλεια Χήρα», θέλοντας ν” αναδείξει την πίστη και την αγάπη. Μια γυναίκα θεωρεί τον αρραβωνιαστικό της νεκρό από τη πανούκλα, που μάστισε τους κατοίκους στη Μασσαλία. Εκείνη παντρεύεται έναν άντρα μεγαλύτερό της, έναν Βαρώνο. Όμως, ο αρραβωνιαστικός επιστρέφει στη ζωή της, αφού επέζησε από την πανούκλα και εκείνη τον παντρεύεται μόνο όταν ο βαρώνος φεύγει από τη ζωή.

Τα μελλοντικά της έργα δε δίνουν μόνο συμβουλές και δεν απευθύνονται αποκλειστικά σε μικρούς αναγνώστες ή σε κορίτσια. Αντιθέτως, η Ζαν-Μαρί απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες και καθώς τα χρόνια περνούν, παρουσιάζει διηγήματα όπου αναλύει τη ψυχολογική πλευρά των χαρακτήρων της όπως στο έργο «Η Αποθήκη των Φτωχών και των ανθρώπων της εξοχής» (1768).

Το 1770 μετακομίζει στο Αβαλλόν όπου μένει μαζί με την κόρη της και τα έξι εγγόνια της. Το 1779 ολοκληρώνει το τελευταίο της έργο με τίτλο «Η φωτισμένη Ευλάβεια» ή «Αποθήκη των ευλαβών». Το 1780 η συγγραφή της Ζαν-Μαρί τελειώνει οριστικά, αφού στις 8 Ιουλίου αφήνει την τελευταία της πνοή στο Σαβανό.

Η Ζαν-Μαρί Λεπρένς Ντε Μπωμόν είναι η συγγραφέας, που μέσω των έργων της διδάσκει και διαπαιδαγωγεί τους αναγνώστες της, αναπτύσσοντας τη θεωρία της για την Ηθική, την εσωτερική ομορφιά, την αγάπη. Εμείς, θα μπορούσαμε να διαβάσουμε τα έργα της και να προσπαθήσουμε να δούμε την πραγματική ομορφιά του ανθρώπου, χωρίς να βασιζόμαστε σε στερεότυπα της σύγχρονης εποχής, έτσι ώστε να διακρίνουμε τη Πεντάμορφη και το Τέρας που μας περιτριγυρίζουν.

Οι φράσεις που παρουσιάζονται είναι από το έργο :

  • Η Πεντάμορφη και το Τέρας (La Belle et la Bête)
Seo wordpress plugin by www.seowizard.org.