Μονέ, Κλωντ (1840-1926)

Προς τα τέλη του 19ου αιώνα εμφανίζεται στη Γαλλία ένας εξοχών καλλιτέχνης, που πρόκειται να αφήσει την προσωπική του σφραγίδα στο χώρο της Ζωγραφικής λόγω της τεχνικής του και των χρωματικών του συνδυασμών. Ονομάζεται Όσκαρ Κλωντ Μονέ και το όνομά του θα συνδεθεί με το κίνημα του Ιμπρεσιονισμού.

Γεννιέται στις 14 Νοεμβρίου 1840 στο Παρίσι, γόνος εύπορης οικογένειας και δεύτερος γιος του Αντόλφ και της Λουίζ-Ζουστίν Μονέ. Ο πατέρας του είναι έμπορος και ασχολείται κυρίως με τη διακίνηση προμηθειών για τα πλοία, ακόμα και όταν η οικογένεια μετακομίζει στη Χάβρη της Νορμανδίας (1845), πόλη της βορειοδυτικής Γαλλίας. Πρόκειται για το δεύτερο μεγαλύτερο λιμάνι της Γαλλίας, που βρίσκεται στη δεξιά όχθη των εκβολών του ποταμού Σηκουάνα και χάρη της γεωγραφικής της τοποθεσίας, εκεί ενισχύεται η δράση του εμπορίου.

Ο Όσκαρ Κλωντ Μονέ, αποκαλούμενος Όσκαρ από τον οικογενειακό περίγυρο και μετέπειτα γνωστός ως Κλωντ Μονέ, ξεκινάει τη σχολική του πορεία χωρίς να είναι τέλειος μαθητής αλλά συμπαθητικός συμμαθητής. Ο κόσμος του σχεδίου του προκαλεί το ενδιαφέρον και παρακολουθεί το μάθημα του Γάλλου ζωγράφου Ζακ-Φρανσουά Οσάρντ, που θα μείνει στην ιστορία της Τέχνης ως ο πρώτος δάσκαλος του. Κατά τη διάρκεια των μαθημάτων στολίζει τα βιβλία του με σκίτσα, τα οποία αποκαλύπτουν ότι πηγή έμπνευσης του είναι η φύση και τα τοπία. Παράλληλα, όμως, αποκαλύπτεται η επιρροή που δέχεται από δασκάλους και πολιτικά πρόσωπα, που απεικονίζονται σε διάφορες καρικατούρες (σατυρικά σκίτσα) του. Το 1857 αναγκάζεται να διακόψει τις σπουδές του, καθώς έρχεται αντιμέτωπος με το θάνατο της μητέρας του, αλλά θα τις συνεχίσει έπειτα από την παρότρυνση συγγενικού του προσώπου. Από εκείνη την στιγμή θα ξεκινήσει σταδιακά η πορεία του προς την παγκόσμια αναγνώριση με την αδιάκοπη δουλειά του και με τους κατάλληλους ανθρώπους που θα γνωρίσει.

Παίρνει την απόφαση να πουλήσει τις καρικατούρες του σε έναν έμπορο μέσω του οποίου γνωρίζει τον Ευγένιο Μπουτάν (Εζέν-Λουί Μπουντάν), το Γάλλο ζωγράφο τοπίων και εκπρόσωπο της Ναυτικής Ζωγραφικής, της οποίας οι πίνακες έχουν τη θάλασσα ως βασικό πρωταγωνιστή. Διακόπτει πάλι τις σπουδές του για τη χρονική περίοδο 1861 – 1862, υπηρετώντας στον στρατό στην Αλγερία. Καταφέρνει, όμως, να διακόψει τη θητεία του και την ίδια χρονιά φεύγει για το Παρίσι, ακολουθώντας την πρόταση του Ευγένιου Μπουντάν. Παρακολουθεί μαθήματα τέχνης στο εργαστήρι του Αυτοκρατορικού Σχολείου της Σχολής Καλών Τεχνών στο Παρίσι που διευθύνεται από τον Σαρλ Γκλαίρ (Μαρκ Σαρλ Γκαμπριέλ Γκλαιρ). Κατά τη διάρκεια της φοίτησής του εκεί, γνωρίζει σημαντικούς ζωγράφους που βρίσκονται στην αρχή της καριέρας τους και τους επηρεάζει. Αρχικά γνωρίζει τον Πιερ-Ογκύστ Ρενουάρ, ο οποίος δε θα επηρεαστεί μόνο από τον ίδιο αλλά και από τον Ραφαήλ, τον Ιταλό  ζωγράφο και αρχιτέκτονα. Ακολουθεί η γνωριμία του με τον Φρεντερίκ Μπαζίγ, ο οποίος ξεκίνησε τις σπουδές του στην Ιατρική αλλά τελικά τον κέρδισε ο κόσμος της Ζωγραφικής. Στον ίδιο χώρο γνωρίζει επίσης τον Βρετανό ζωγράφο Άλφρεντ Σίσλεϋ του οποίου η ζωγραφική εμπνέεται από τα τοπία.

Όμως, παρά την επιρροή που ασκεί στους προαναφερθέντες καλλιτέχνες, ο Κλωντ Μονέ αντιμετωπίζει μεγάλες οικονομικές δυσκολίες μέχρι την στιγμή που γνωρίζει τον Πωλ Ντουράν-Ρουέλ, το Γάλλο έμπορο τέχνης ο οποίος πουλαεί έργα τέχνης όπως εκείνα του Κλοντ Μονέ και στηρίζει τους καλλιτέχνες. Σιγά σιγά, ξεκινάει η ανοδική πορεία του δημιουργού, καθώς ζωγραφίζει πίνακες κυρίως με πρόσωπα, έχοντας διάφορα μοντέλα να ποζάρουν, ανάμεσα στα οποία το αγαπημένο του είναι η Καμίλ Λεονί Ντονσιέ. Ο πίνακάς του «Οι γυναίκες στον κήπο», που αγοράζεται από τον Φρεντερίκ Μπαζίγ στην τιμή των 2500 φράγκων, αποκαλύπτει την τεχνική που χρησιμοποιεί ο Κλωντ Μονέ για να απεικονίσει το φυσικό φως και τις εναλλαγές του. Λίγο καιρό μετά, παντρεύεται το αγαπημένο του μοντέλο, τη Καμίλ Λεονί Ντονσιέ, μετακομίζουν σε μια περιοχή κοντά στον ποταμό Σηκουάνα και αποκτούν δύο παιδιά.

Η καλλιτεχνική του δημιουργία είναι συνεχής και το 1872 έχει έτοιμο τον πίνακα «Εντύπωση Ανατέλλων Ήλιος», που δείχνει ένα τοπίο από το λιμάνι της Χάβρης. Ο τίτλος του συγκεκριμένου πίνακα θα οδηγήσει στη χρήση του νέου όρου «ιμπρεσιονισμός», δεδομένου ότι η λέξη «εντύπωση» στα γαλλικά είναι «impression» (ιμπρεσιόν). Το1874 ιδρύει μαζί με άλλους καλλιτέχνες όπως τον Ογκύστ Ρενουάρ, τον Άλφρεντ Σίσλεϋ την Ανώνυμη Εταιρεία Καλλιτεχνών Ζωγράφων, Γλυπτών και Χαρακτών επενδύοντας όλες τις οικονομίες τους για τη διοργάνωση έκθεσης πινάκων. Μέχρι εκείνη την στιγμή μόνο η Σχολή Καλών Τεχνών οργανώνει εκθέσεις καλλιτεχνών με έπαθλο αλλά χωρίς να γίνονται όλοι αποδεκτοί, αφού τα κριτήρια επιλογής είναι αυστηρά. Για παράδειγμα, το 1870 δεν επέτρεψαν την συμμετοχή σε αρκετούς Γάλλους ζωγράφους όπως στον Πωλ Σεζάν και στον Εντουάρ Μανέ.

Ο πίνακας, λοιπόν, «Εντύπωση Ανατέλλων Ήλιος» παρουσιάζεται το 1874 στην πρώτη έκθεση των ζωγράφων της Ανώνυμης Εταιρείας, που θα είναι αργότερα οι εκπρόσωποι ενός νέου καλλιτεχνικού κινήματος, αλλά προκαλεί κυρίως αρνητικά σχόλια από τους επισκέπτες. Ο Γάλλος δημοσιογράφος και κριτικός τέχνης Λουί Λερουά, που συνεργάζεται με τη γαλλική σατυρική εφημερίδα «Λέ Σαριβαρί», εμπνέεται από τον τίτλο του πίνακα και από τη λέξη «ιμπρεσιόν» και επινοεί τον όρο «ιμπρεσιονίσμ» για να περιγράψει σε άρθρο του χλευαστικά τους νέους ζωγράφους. Το 1877 η Τρίτη Έκθεση λαμβάνει χώρα και οι ζωγράφοι χρησιμοποιούν τον όρο «ιμπρεσιονίσμ» για να χαρακτηρίσουν το στυλ τους και με αυτό τον τρόπο γεννιέται στη Γαλλία το καλλιτεχνικό κίνημα του Ιμπρεσιονισμού. Κατά τη διάρκεια της έκθεσης ο Κλωντ Μονέ παρουσιάζει από την σειρά του «Ο Σταθμός Σαιντ-Λαζάρ» αποτελούμενη από δώδεκα πίνακες της ίδιας θεματικής, δηλαδή τον συγκεκριμένο σταθμό, τους επτά θέλοντας να δείξει την τεχνολογική πρόοδο της εποχής.

Οι Ιμπρεσιονιστές ζωγράφοι δεν αναζητούν την απόλυτη ομορφιά όπως οι Κλασσικοί και δεν απεικονίζουν το συναίσθημα στους πίνακές τους όπως οι Ρομαντικοί. Η θεματολογία τους περιλαμβάνει εικόνες από τη φύση, τις κλιματικές αλλαγές, την καθημερινότητα. Χρησιμοποιούν έντονα χρώματα προσπαθώντας να αναδείξουν την πραγματικότητα της στιγμής, ζωγραφίζουν σε εξωτερικούς χώρους και θέλουν να δείξουν την πρώτη εντύπωση που δημιουργεί μία εικόνα, ένα πρόσωπο, ένα αντικείμενο. Επιπλέον, ζωγραφίζουν γρήγορα, αποφεύγουν τα σκούρα χρώματα θέλοντας να τονίσουν τις εναλλαγές του φυσικού φωτός, απεικονίζουν πρόσωπα αποτυπώνοντας τα βασικά τους χαρακτηριστικά.

Λίγα χρόνια μετά, το 1879, η ζωή του Κλωντ Μονέ θα σημαδευτεί από το θάνατο της συζύγου του και θα αποτελέσει την αιτία αλλαγής της θεματικής των πινάκων του, αφού τα πρόσωπα θα εκλείψουν και θα αντικατασταθούν από τοπία. Συγκλονιστικός θεωρείται ένας πίνακας, που απεικονίζει τη σύζυγό του στις τελευταίες της στιγμές. Μετά το θάνατό της, μετακομίζει στην περιοχή Ζιβερνύ, λίγο έξω από τη γαλλική πρωτεύουσα και ξεκινάει το σχεδιασμό ενός μεγάλου σπιτιού με τεράστιο κήπο, που θα αποκτήσει αργότερα στη ζωή του και όπου εκεί θα ζωγραφίσει τους μετέπειτα πίνακές του εμπνευσμένος από τη φύση.

Η ζωή του, όμως, ακολουθεί νέα ροή, αφού πλέον η φήμη του εξαπλώνεται υπεραντλαντικά, χάρη στη γνωριμία του με τον έμπορο τέχνης Πωλ Ντουράν-Ρουέλ, που κάνει εφικτή την πώληση των πινάκων του στην αμερικάνικη αγορά. Παράλληλα, εντυπωσιάζει το κοινό του, όταν το 1886 παρουσιάζει δύο πίνακες της ίδιας θεματικής, θέλοντας να δείξει τις εναλλαγές του φωτός από διαφορετική οπτική γωνία. Πρόκειται για τους πίνακες «Η γυναίκα με την ομπρέλα στραμμένη προς τα δεξιά» και «Η γυναίκα με την ομπρέλα στραμμένη προς τα αριστερά», όπου η απεικονιζόμενη γυναίκα , Σουζάν Οσεντέ, είναι η μεγαλύτερη κόρη της Αλίς Οσεντέ, την οποία θε παντρευτεί ο Κλωντ Μονέ το 1892. Κατά τη χρονική περίοδο 1891-1892 ετοιμάζει μία νέα σειρά πινάκων με την ίδια θεματική, που ονομάζεται «Οι Θυμωνιές» και αποτελείται από 25 πίνακες, όπου δείχνει τις αλλαγές του φωτός και της ατμόσφαιρας κατά τη διάρκεια της μέρας, των εποχών και των διαφορετικών μετεωρολογικών συνθηκών. Το 1891 παρουσιάζει την σειρά «Οι Λεύκες », που περιέχει 23 πίνακες και έχει ως κοινή θεματική την παρουσίαση λεύκων, που βρίσκονται στο ποτάμι Έπτ, παραπόταμος του Σηκουάνα. Κατά τη διάρκεια των ετών 1892-1893 ετοιμάζει μια άλλη σειρά πινάκων με την ονομασία «Σειρά των Καθεδρικών της Ρουέν» και η θεματική τους είναι η απεικόνιση του Καθεδρικού Ναού της Παναγίας στη Ρουέν. Από το 1899 μέχρι το 1901 διαμένει στο Λονδίνο και επιστρέφοντας στη Γαλλία ζωγραφίζει μέχρι το 1904 μία σειρά εκατό πινάκων, έχοντας ως θεματική την ομίχλη του Λονδίνου στον Τάμεση ποταμό. Στην συνέχεια ζωγραφίζει πίνακες, που απεικονίζουν το κήπο του από το σπίτι του στο Ζιβερνύ με τα λουλούδια του, τη λίμνη του, τη γέφυρά του ή τις παρυφές του Σηκουάνα. Όμως, το 1914 συνεχίζει τη σειρά πινάκων, που έχουν ως κοινή θεματική τις νυμφέες (λευκά νούφαρα) που βρίσκονται στη λίμνη του κήπου του, που είχε ξεκινήσει το 1895 και θα ολοκληρώσει το 1926 παραδίδοντας περίπου 250 πίνακες με τον τίτλο «Οι Νυμφέες».

Σε προχωρημένη πλέον ηλικία και αναγνωρισμένος διεθνώς, αντιμετωπίζει προβλήματα όρασης λόγω καταρράκτη, αλλά δεν σταματά να ζωγραφίζει. Τελικά φεύγει από τη ζωή και στις 5 Δεκεμβρίου 1926 κηδεύεται στο Κοιμητήριο της εκκλησίας στο Ζιβερνύ.

Ο Όσκαρ Κλωντ Μονέ ή Κλωντ Μονέ είναι ο Ιμπρεσιονιστής δημιουργός, που αλλάζει τα δεδομένα της Ζωγραφικής στη Γαλλία και θα αποτελέσει πηγή έμπνευσης για τους μεταγενέστερους ζωγράφους. Καθένας μπορεί να επισκεφθεί το Ίδρυμα Κλωντ Μονέ-Μουσείο Κλωντ Μονέ στη πόλη Ζιβερνύ για να θαυμάσει το σπίτι και τον κήπο του ζωγράφου, που αποτελούν ιστορικά μνημεία από το 1976. Επιπλέον, το Μουσείο Μαρμοτάν Μονέ στο Παρίσι έχει τη μεγαλύτερη στο κόσμο έκθεση πινάκων του Κλωντ Μονέ.

Ο Κλωντ Μονέ κατάφερε μέσω των πινάκων του να απεικονίσει το φως και να αφήσει ως πολιτιστική κληρονομιά πίνακες, που ξυπνούν το αίσθημα της χαράς, πλαισιωμένους με φωτεινά χρώματα. Εμείς μπορούμε να δώσουμε την ευκαιρία στον εαυτό μας να γνωρίσει την αγαλλίαση της ψυχής μας, κοιτώντας απλά ένα πίνακα του μεγάλου Ιμπρεσιονιστή ζωγράφου, χωρίς να αναζητούμε την τελειότητα αλλά απολαμβάνοντας μία όμορφη εικόνα.

Οι πίνακες που παρουσιάζονται είναι :
«Γυναίκες στον κήπο» Ο πίνακας δημιουργείται το 1866 και σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο Ορσέ στο Παρίσι.
«Εντύπωση Ανατέλλων Ήλιος» Ο πίνακας δημιουργείται το 1872 και από τον τίτλο του προέρχεται η ονομασία του καλλιτεχνικού κινήματος Ιμπρεσιονισμός. Σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο Μαρμοτάν Μονέ στο Παρίσι.
«Οι Ψαράδες του Πουασί» Ο πίνακας δημιουργείται το 1882 και σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο Ιστορία της Τέχνης στη Βιέννη.
«Πλοία που φεύγουν από το λιμάνι» Ο πίνακας δημιουργείται το 1874.
«Οι Θυμωνιές» Σειρά 25 πινάκων που δημιοργείται τη χρονική περίοδο 1891 – 1892.
«Οι Νυμφέες» Σειρά 250 πινάκων που δημιοργείται τη χρονική περίοδο 1895 – 1926.
Seo wordpress plugin by www.seowizard.org.